Ik wil naar het buitenland verhuizen. Wat met werk?
Je hebt je besluit eigenlijk al genomen. Je wil weg, emigreren naar de zon of misschien wel de sneeuw, naar een ander tempo, naar een leven dat meer bij je past. Maar dan komt die ene vraag binnensluipen, meestal ergens om drie uur ’s nachts: hoe ga ik daar eigenlijk geld verdienen?
Het is een terechte vraag, en je bent niet de enige die er wakker van ligt. Er zijn meerdere manieren om in het buitenland aan de slag te gaan, maar niet elk pad is even realistisch. Sommige opties klinken goed op papier en blijken in de praktijk een doolhof. Andere klinken misschien minder voor de hand liggend, maar zijn net de sleutel tot een leven waarin werk en wonen perfect samenvallen
We nemen je mee door de opties:
Werken voor een lokaal bedrijf in je bestemmingsland
De meest voor de hand liggende optie: gewoon solliciteren ter plaatse.
Het klinkt simpel, maar in veel populaire emigratielanden liggen de lonen een stuk lager dan wat je gewend bent.
Griekenland is daar een goed voorbeeld van. Op de eilanden draait alles rond het toerisme, en dat betekent: in de zomer volop werk, in de winter bijna niets.
Astrid kan daarover meespreken. Op Kos werkte ze een halve zomer toevallig in een restaurant, was ze reisleidster voor verschillende reisorganisaties, excursiegids voor TUI-gasten en verkocht ze excursies aan toeristen. Op Rhodos werkte ze ook in de verkoop van vakantiepakketten en later in customer service, voor datzelfde bedrijf, voor toeristen die hun reis wilden boeken, ook in de wintermaanden.
Hoeveel keuze je hebt, hangt sterk af van waar je precies neerstrijkt. Op een klein eiland dat volledig leeft van toerisme is het aanbod buiten het seizoen flinterdun.
Wat is je vakgebied?
Ook je vakgebied speelt een rol, al is dat minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Denk je als tegellegger of loodgieter zomaar aan de slag te kunnen in je nieuwe thuisland? Hou er rekening mee dat er ook lokale vakmensen zijn die hetzelfde werk doen en, in tegenstelling tot jou, wel de taal van de klant spreken. Een mogelijke uitweg: aan de slag gaan voor andere Nederlandstalige expats.
Denk aan samenwerken met makelaars die huizen verkopen aan Belgen of Nederlanders, en die je zo kunnen doorverwijzen naar nieuwe klanten binnen diezelfde gemeenschap. Veel expats of emigranten hebben overigens net iets meer vertrouwen in een vakman die hun taal spreekt, zeker in landen als Spanje of Italië, waar de “mañana mañana” mentaliteit weleens kan botsen met wat zij gewend zijn.
Hetzelfde geldt trouwens voor beroepen in de zorg en persoonlijke verzorging. Nederlandstalige dokters en tandartsen doen het in Spanje bijvoorbeeld heel goed, simpelweg omdat niet iedereen de lokale taal machtig is en een vertrouwd gezicht in je eigen taal een wereld van verschil maakt. Hetzelfde geldt voor kappers. Een buschauffeur in het toerisme vindt dan weer sneller lokaal werk, al stopt de vraag meestal zodra het seizoen voorbij is.
Callcenter vacatures
Een kanttekening die we je niet willen besparen: in landen als Spanje en Griekenland word je als nieuwe emigrant vaak overspoeld met callcenter-vacatures.
De uren zijn slecht, het loon is dat ook, en het voelt soms dichter bij uitbuiting dan bij een eerlijke job. Toch zijn niet alle callcenters hetzelfde.
Een Nederlandse vriendin van Astrid woont al jaren op Rhodos en werkte daar jarenlang als reisleidster, een job die ze graag deed, maar altijd maar voor een half jaar. Tijdens corona kon ze als reisleidster niet meer werken en vond ze een job bij een groot internationaal merk met een zetel in Griekenland, waar ze Nederlandstalige klanten verder helpt na hun aankoop. Toen haar gezondheid nadien begon te haperen, was ze extra blij met die vaste thuiswerkjob. Voor haar pakt het helemaal anders uit: een beter loon, een dertiende maand, twee vrije dagen per week (in toerisme bijna ondenkbaar), bonussen bij goede verkoopcijfers en cadeaubonnen om producten mee aan te kopen. Ze heeft nu het hele jaar door werk en, voor het eerst sinds ze in Griekenland woont, ook gewoon recht op vakantie, zelfs in de zomer.
Het loont dus de moeite om verder te kijken dan het eerste, vermoeide beeld dat je van een callcenterjob hebt.
Hoe vind je eigenlijk een lokale job?
In de Benelux ben je gewend aan jobsites, vacaturebanken en interimkantoren. Een job zoeken is daar grotendeels gestructureerd.
In veel emigratielanden bestaat die structuur gewoonweg niet, of werkt het via andere kanalen. In landen als Spanje is LinkedIn bijvoorbeeld heel populair om vacatures te vinden en professionele contacten te leggen. Maar in veel andere populaire emigratielanden heb je vooral een lokaal netwerk nodig om te weten te komen waar er mensen gezocht worden. Soms vind je nog wel iets via Facebookgroepen, maar rondvragen in je omgeving werkt vaak nog beter.
Astrid vond haar jobs op Kos via sociale contacten en rondvragen. Via vrienden hoorde ze dat er een excursiegids gezocht werd, en kon ze met referenties solliciteren, vaak zonder dat er ooit een CV aan te pas kwam. Dat betekent ook: je moet er meestal al wonen om iets te vinden en timing is alles. Wie voor het hoogseizoen ter plaatse is, maakt de beste kans op de beste jobs.
Hou er ook rekening mee dat er in veel van deze landen geen vakbonden zijn die je beschermen bij wanbetaling. Astrid kent in Griekenland heel wat mensen die maandenlang op hun loon moeten wachten. Werk je liever via een grote, gekende reisorganisatie zoals TUI? Dan weet je tenminste waar je aan toe bent. Het nadeel: je kiest meestal niet zelf je bestemming en als je al ergens vast woont, is dat niet altijd evident om te combineren.
De taalbarrière
Wil je lokaal aan de slag als buschauffeur, tegellegger of pedicure? Dan is een goede beheersing van de lokale taal vaak geen luxe, maar een vereiste. Zonder de taal vind je moeilijk lokale klanten en daarmee valt een groot deel van het beschikbare werk meteen weg. Daarbij is het zo dat locals vaak kiezen voor andere locals als ze ergens hun geld willen uitgeven.
Maar hier is een nuance die veel mensen over het hoofd zien: in landen met een grote Nederlandstalige gemeenschap, zoals Spanje of Portugal, werkt dat principe ook precies andersom. Nederlandstalige expats kopen ook liever bij iemand die hun taal spreekt. Dat geldt niet alleen voor remote of online werk, maar ook voor een fysieke winkel, een kapperszaak, een dokterspraktijk of een tandartsenpraktijk. Lisa: Als er een grote Nederlandstalige community aanwezig is, zullen die al sneller bij jou kopen, net zoals een local liever bij een local koopt. Veel mensen denken dat enkel online of remote werk hun emigratiedroom haalbaar maakt, maar dat klopt niet. Een fysieke onderneming in je eigen taal kan in de juiste omgeving net zo goed werken, zolang er voldoende mensen zijn die jouw taal spreken.
Net dat maakt remote werken zo aantrekkelijk voor wie geen grote expat gemeenschap in de buurt heeft of een volledig online profiel wil uitbouwen. Je werkt voor klanten uit je (voormalig) thuisland, in je eigen taal, zonder dat een taalbarrière ooit een drempel wordt. Geen cursussen Grieks of Spaans nodig om aan de slag te kunnen; je bouwt je klantenbestand gewoon op zoals je dat thuis ook zou doen.
Astrid: Toen ik in Griekenland aan de slag ging, kreeg ik telkens maar contracten van zes maanden. ’s Winters trok ik dan terug naar België om als interim te werken. Telkens weer van job wisselen, gaten opvullen met een werkloosheidsuitkering, telkens een nieuwe baas en nieuwe collega’s leren kennen.
Wie een bestemming kiest die bijna volledig op toerisme draait, wisselt vaak noodgedwongen van land zodra het laagseizoen begint. Geen werk in de winter, dus moet je ergens anders naartoe waar wel werk is.
De vriendin van Astrid op Rhodos had dat geluk wel: ze kon in de winter voor dezelfde firma een aantal maanden naar Gran Canaria, waar in dat seizoen wel vraag was. Ook bij haar speelde talenkennis een grote rol bij het vinden van werk. Astrid deed destijds excursies in het Duits, Frans en Engels, naast het Nederlands.
Het internet stond toen nog niet zo ver als nu, dus “digitale nomade” was geen optie die bestond. Voor de jeugd van vandaag is dat helemaal anders.
Astrid vertelt:
Online werken geeft een vrijheid die er voor mij toen simpelweg nog niet was, en net daarom begon ik uiteindelijk zelf als freelancer.
Remote werken voor je huidige Belgische of Nederlandse werkgever
Deze optie klinkt logisch. Je werkt nu al vaak van thuis uit, dus waarom zou het verschil maken of dat thuis zich in België of Nederland bevindt of een ander land?
In de praktijk loop je hier vaak tegen een muur aan. De meeste werkgevers, zeker in België, zien er weinig heil in dat een werknemer zich plots in een ander land inschrijft. Er komt een administratieve rompslomp bij kijken: sociale zekerheid, belastingen en arbeidsrecht werken nu eenmaal anders in elk land, en daar zit geen enkele HR-afdeling op te wachten.
Lisa: Voor we naar Spanje emigreerden, werkte ik bij de overheid in een fijne, remote job. Dankzij corona werkte ik al twee jaar bijna volledig van thuis uit en moest ik nog maar drie keer naar kantoor. Ik dacht dus: dat trek ik gewoon door vanuit Spanje. Helaas liet de wetgeving dat niet toe.
Als ambtenaar mocht ik enkel in grensgebieden, zoals Frankrijk, Duitsland of Nederland, vanop afstand werken, en dat ook nog eens niet het hele jaar door. Ik nam uiteindelijk enkele maanden loopbaanonderbreking om te voelen of ons leven in Spanje goed aanvoelde. Na twee maanden wist ik het zeker: ik wilde blijven. Dus zei ik mijn job op en begon ik aan een heel nieuw avontuur.
Soms lukt af en toe een weekje op afstand werken nog wel, maar permanent emigreren terwijl je in loondienst blijft, is in de meeste gevallen geen haalbare kaart. We kennen werknemers die het wel proberen te combineren, maar die dan toch één keer per maand heen en weer moeten vliegen om naar kantoor te gaan. Niet bepaald het vrije leven waar je naar op zoek bent.
Een eigen lokale zaak starten
Een andere droom die bij veel mensen leeft: een eigen bed and breakfast openen, een fietsverhuurzaak voor toeristen starten of een restaurantje uitbaten. Het klinkt verleidelijk, een eigen plekje runnen in je nieuwe thuisland, maar in de praktijk komt er een pak meer bij kijken dan je zou verwachten.
Allereerst is juridische bijstand geen overbodige luxe. Zonder voldoende kennis van de lokale taal en wetgeving loop je het risico dat je in een contract of administratieve procedure bedrogen wordt. Een advocaat of notaris ter plaatse is dan geen extra kost, maar een noodzakelijke investering om jezelf te beschermen.
Daarnaast verwacht je al snel dezelfde service als thuis: een aannemer die op tijd komt, een gasaansluiting die binnen de week geregeld is, elektriciteit die werkt zoals beloofd. In veel landen loopt dat helemaal anders.
Renovaties duren langer dan gepland, administratieve stappen verlopen trager en wat in je thuisland een kwestie van weken is, kan elders maanden in beslag nemen. Met als gevolg een opgelopen planning en vaak meer geld dat verloren gaat dan vooraf begroot.
Wil je deze stap toch zetten? Dan is een goede voorbereiding, voldoende buffer in je budget en betrouwbare, lokale begeleiding geen overbodige luxe, maar een noodzaak.
Zelfstandig of freelance werken: de meest logische route
En dan komen we bij de optie die voor de meeste mensen in onze community uiteindelijk het best werkt: voor jezelf beginnen. Als zelfstandige of freelancer kies jij voor wie je werkt. Je werkt in je eigen taal, voor klanten in België of Nederland, en je wordt betaald volgens hun markt, niet volgens die van je bestemmingsland. Jij bepaalt je tarieven, jij bepaalt je vrije dagen. En het mooiste: je neemt je werk overal mee naartoe. Verhuis je over een paar jaar van Griekenland naar Portugal? Voor je werk verandert er helemaal niets.
Waar je je dan precies als zelfstandige inschrijft, is een vraag die voor iedereen anders kan uitvallen, en is minder vrijblijvend dan vaak gedacht. Het algemene principe is dat je sociale bijdragen betaalt in het land waar je effectief woont en werkt. Verhuis je permanent, dan val je in de meeste gevallen onder het sociaal statuut en de pensioenopbouw van je nieuwe woonland, niet langer onder het Belgische. Tijdelijk in het buitenland werken terwijl je in België aangesloten blijft, kan wel via een detachering, maar dat is aan voorwaarden gebonden en binnen de EU beperkt tot maximaal 24 maanden. Het is dus een tijdelijke oplossing, geen permanente.
Ina koos zelf bewust voor een Estlandse bedrijfsstructuur, net om deze reden. In Estland hoef je niet effectief te wonen om er je bedrijf in te schrijven, en toch blijf je binnen de Europese Unie, wat voor klanten handig is, omdat zij gewoon in euro’s kunnen betalen. Zo woont Ina permanent in Paraguay, terwijl haar bedrijf netjes binnen Europa geregistreerd blijft. Wil je je eigen bedrijf op een gelijkaardige manier structureren? Ina begeleidt je graag bij het overzetten van je bedrijf naar Estland.
Denk aan een copywriter, een boekhouder, een grafisch ontwerper of een virtuele assistent. Stuk voor stuk beroepen die zich perfect lenen tot remote werken, zolang je over een degelijke internetverbinding beschikt.
Lisa: Ik werd na onze verhuis naar Malaga vrij snel zelfstandige en deed kleine opdrachten als freelancer, denk aan sales, financiën en social media.
Na anderhalf jaar koos ik toch voor wat meer zekerheid en ging ik aan de slag bij een internationaal bedrijf, in een Nederlandstalig team dat samenwerkte met collega’s in België. Het voelde alleen nooit helemaal goed. De job lag me niet, en het team in België begreep ons leven in Spanje niet echt. Latere lunchpauzes, het belang van familie en rust, het was voor hen moeilijk te plaatsen. Na tien maanden stopte ik ermee. Gelukkig had ik intussen mijn eigen klantenbestand in social media al flink uitgebouwd, dus de stap naar volledig zelfstandig werken voelde geruster aan dan verwacht. Twee jaar later werk ik fulltime voor mezelf, met genoeg klanten, en neem ik mijn laptop overal mee, ook tijdens onze jaarlijkse familiebezoeken aan België en de Verenigde Staten. Het was zoeken, maar het was het meer dan waard.
Verlies ook dit niet uit het oog
Belastingen en wetgeving
Een onderwerp waar we niet omheen kunnen: waar betaal je belasting als je in het buitenland woont en werkt? Dit is geen blog om je hier een volledige fiscale opleiding in te geven, maar het zomaar weglaten zou onvolledig aanvoelen. Eén ding is belangrijk om te weten: het hoeft niet zo te zijn dat je bedrijf en jijzelf als particulier in hetzelfde land gevestigd zijn. Wel cruciaal: je moet goed weten welke belastingregels gelden in het land waar jij fiscaal resident bent, simpel gezegd het land waar jij volgens de wet je hoofdverblijfplaats hebt en dus belastingen betaalt.
Voor wie naar Estland of Paraguay verhuist, kan je bij Ina terecht voor begeleiding.
Voor andere landen brengen we je graag in contact met onze samenwerkingspartners. We werken nu samen met een fiscalist, zodat we je ook op dat vlak nog gerichter kunnen helpen.
Wat met je pensioen en arbeidsvoorwaarden in je nieuwe land?
We schreven al dat de lonen in Griekenland laag liggen, maar wat daar geldt, geldt niet overal. In sommige populaire emigratielanden zie je lange werkdagen tijdens het hoogseizoen, amper vrije dagen en lonen die nauwelijks de basisbehoeften dekken. In andere landen is de arbeidswetgeving dan weer sterker dan wat je in België of Nederland gewend bent. Baseer je dus niet zomaar op wat je her en der opvangt, maar zoek voor jouw specifieke bestemming uit hoe het er werkelijk aan toe gaat, voor je beslist om voor een lokaal bedrijf te gaan werken.
Nog iets waar maar weinig mensen vooraf bij stilstaan: je pensioen.
Binnen de Europese Unie is dat nog relatief overzichtelijk. Heb je in meerdere EU-landen gewerkt, dan bouw je in elk van die landen afzonderlijk pensioenrechten op, en bij je pensionering berekent elk land zijn deel volgens de jaren die je er hebt bijgedragen.
Buiten de EU ligt dat helemaal anders en hangt het volledig af van de wetgeving van dat specifieke land.
In Griekenland bijvoorbeeld is het wettelijk pensioen zo laag dat het amper de boodschappen van een maand dekt. Werk je daar lokaal, dan bouw je dus mogelijk weinig tot geen volwaardig pensioen op, en is het verstandig om na te gaan of je vrijwillig kan blijven bijdragen aan je Belgische of Nederlandse pensioen, of om zelf een aanvullend spaarpotje op te bouwen.
Kortom: reken niet zomaar op wat je denkt dat vanzelfsprekend is. Ga voor je vertrekt na wat de regels zijn in jouw bestemmingsland, zowel voor je loon en arbeidsvoorwaarden als voor je pensioen op latere leeftijd. Het is een onderwerp dat eigenlijk een blog op zich verdient, maar zeker de moeite waard om al vroeg in je beslissingsproces mee te nemen.
Praktische randvoorwaarden om online te werken
Een goede laptop, stabiel internet en de juiste tools, het klinkt vanzelfsprekend, maar het wordt vaak over het hoofd gezien voor vertrek.
Werkt die wifi op je Griekse eiland ook nog in november, wanneer meer dan de helft van de cafés met internetverbinding hun deuren sluit voor het laagseizoen?
Tijdzone en bereikbaarheid
Als je klanten in België hebt, maar zelf in Thailand woont, vraagt dat wat afstemming. Geen reden tot paniek, maar wel iets om eerlijk over te zijn naar je klanten toe.
Een meeting om 9 uur Belgische tijd kan voor jou bijvoorbeeld midden in de nacht vallen. In een eerdere blog gingen we dieper in op werken met tijdsverschillen, een onderwerp waar Ina trouwens erg goed in thuis is dankzij haar ervaring met internationale, remote teams.
Hulp nodig?
Er is niet één juist antwoord op de vraag “wat met werk?“.
Wel zien we, jaar na jaar, dat zelfstandig of freelance werken voor de meeste mensen in onze community de meest haalbare en praktische route is. Daarbij krijg je de meeste vrijheid er zo bovenop.
Twijfel je nog welk pad bij jou past, of wil je gewoon eens sparren over de mogelijkheden? Dan is het Career Compass een perfecte eerste stap.
Niets meer missen?
Schrijf je in voor onze nieuwe blogs of volg ons op onze socials:
